Groeten uit Europa: Schengen

Een slaperig dorpje tussen glooiende heuvels vol wijnranken en kastelen, één ijsstalletje langs de trage Moezel, rijen tankstations met lage Luxemburgse benzineprijzen en net aan vierhonderd inwoners. Het kleine dorpje Schengen op het drielandenpunt Luxemburg-Duitsland-Frankrijk is niet direct noemenswaardig en evengoed een belangrijke stop voor de vele Moezelcruises in de regio. De meeste Europeanen kennen de naam van dit veelbesproken stipje op de kaart dankzij het gelijknamige verdrag, dat 25 jaar geleden op 26 maart 1995 in de praktijk werd gebracht. Open grenzen voor reizigers, pendelaars en de handel.

Sindsdien staan door heel Europa de meeste wachthuisjes er verlaten bij. Tien jaar daarvoor besloten staatssecretarissen uit Duitsland, Frankrijk, Luxemburg, Nederland en België tot het afschaffen van de persoonscontroles aan hun landsgrenzen. De locatie van de bijeenkomst: een cruiseschip midden op de Moezel in het plaatsje Schengen, daar waar de landsgrenzen in elkaar overliepen als symbool van hun eenheidsgezindheid.

Corona gooit roet in het eten van het jubileumfeest. In plaats van slingers en confetti stonden er op 26 maart 2020 zeecontainers, politieagenten en betonblokken op de landsgrenzen. Landen door heel Europa gingen weer op slot. Economische voordelen zijn leuk, maar wanneer de nationale veiligheid in het geding lijkt kiezen we eieren voor ons geld. Een heel ander beeld en terug bij af?

Dat toch ook weer niet. Ook in 2015 gingen nog enkele landsgrenzen dicht, toen als een verwoede poging de migrantenstroom in te dammen. Het verdrag daadwerkelijk in de prullenbak gooien is een te ingrijpende optie voor alle landen, de mogelijkheid om af en toe de grenzen te kunnen sluiten werkt als een drukventiel. In feite balanceert het verdrag van Schengen op de grens tussen het behoud van nationale soevereiniteit en volledige Europese eenwording. De coronacrisis is slechts een nieuwe beproeving van die weegschaal. De tijd zal uitwijzen of de landen in Europa meer richting één gezondheidsunie gaan of zich liever overgeven aan vaccin-nationalisme.
Ondertussen kabbelt de Moezel rustig verder langs de kades van Schengen, het zal haar tijd wel duren.

Lessenserie VO – klimaat in perspectief

Dankzij onze vaste partner Neios kunnen we de docenten voortgezet onderwijs onder u weer een nieuwe en actuele lessenserie aanbieden in de reeks Europa Actueel. In dit gratis lespakket, bestaande uit twee lessen en docentenhandleiding, wordt de aandacht voor het milieu en het klimaat in een historische context geplaatst. Met de huidige aandacht voor het klimaat is er volop gelegenheid om de actuele situatie hierin te betrekken. De lessenserie ‘Klimaat in perspectief’ is bedoeld voor bovenbouw HAVO/VWO en hier te downloaden.

Les 1 – Klimaatverandering in perspectief1

Les 2 – Klimaatverandering in perspectief2

Docentenhandleiding Klimaat

 

 

Vooruitblik najaar 2020

Ook voor de komende periode hebben we twee aansprekende lezingen voor u in petto: ‘Europa in de branding’ in de maand oktober en ‘75 jaar vrijheid’ in november.

Allereerst staat op zondag 25 oktober om 13:30 uur de interactieve discussiemiddag ‘Europa in de branding’ op het programma. De bijeenkomst is volledig gewijd aan de positie van de EU in een veranderende wereld. Volgens de romanschrijver Ilja Leonard Pfeijffer heeft de EU in economisch opzicht steeds minder te betekenen en zal de Chinese industrie in onze behoeften voorzien. Wordt Europa het pretpark voor de rest van de wereld? Historicus en publicist drs. Wolter Blankert, politicoloog drs. Hans van der Heijde en vaste gast bij de Europa Actueel-lezingen Lowie Woonijk gaan hierover met elkaar en het publiek in gesprek.

Helaas gaat de lezing van 29 november niet door. Thema was 75 jaar vrijheid.

Voor beide lezingen geldt wegens het coronavirus een maximumaantal bezoekers dat lager ligt dan de gewoonlijke opkomst bij de lezingen. Vooraf aanmelden is dus niet alleen verstandig, maar ook verplicht om u een veilige en prettige middag te kunnen garanderen. Wees er dus snel bij! Meer informatie over de lezingen en reserveringen vindt u op de website van  Bibliotheek Kennemerwaard.

 

EDIC Noord-Holland-Noord – Een update

Niet alleen Europa en haar Unie zijn aan constante verandering onderhevig, ook bij het EDIC Noord-Holland-Noord vinden de nodige wijzigingen plaats. Zodoende kunnen wij u allereerst Joris Komen voorstellen als nieuw gezicht van het EDIC en waardig opvolger van Suzan Vermeulen. Waar Joris voorheen de coördinator was van het bibliotheekteam Voortgezet Onderwijs, neemt hij nu de organisatie op zich van het EDIC NHN. Daarmee is de continuïteit van het EDIC weer voor de lange termijn gewaarborgd. Achter de schermen wordt inmiddels hard gewerkt aan de nieuwe subsidieaanvraag voor de jaren 2021-2025. In een later stadium nemen we u met plezier mee in de plannen voor de komende jaren.

Sprankelende lezingen in coronatijd

Ook onze agenda werd flink opgeschud door de eerste coronagolf, waardoor geplande lezingen tot nader orde moesten worden geannuleerd. Na een paar lange maanden van stilte, bezinning en onzekerheid vond eind augustus in de bibliotheek in Alkmaar weer de eerste fysieke lezing sinds de coronasluiting plaats. Geheel toepasselijk was het thema van de interactieve bijeenkomst ‘De EU in coronatijd’. Neios-voorzitter Henk Oonk legde politicologe Natasja Nikolic en historicus Wolter Blankert pittige stellingen voor en publiek werd uitgenodigd om deel te nemen aan de discussie. De interactieve setting van deze ingelaste lezing bleek voor herhaling vatbaar en zal vaker terugkeren op het programma.

Na het succes van de eerste bijeenkomst werd op zondag 27 september doorgepakt met een pittige lezing over de Balkan als kruidvat van Europa. Het gebied is eeuwenlang overheerst door anderen; de Ottomanen, Oostenrijkers en nu is er dan het getouwtrek tussen het Westen en Rusland en zelfs China. In deze lezing nam politicologe drs. Natasja Nikolic haar publiek mee in de betekenis van de ontwikkelingen voor Europa en de Balkanregio. Verhelderend en verrassend, een spreekster en een regio om beiden in de gaten te blijven houden.

We zijn bezoeker en fotograaf Goran Nikolic een woord van dank verschuldigd voor de foto’s, een waardevol aandenken aan twee geslaagde zondagmiddagen.

Veelzijdig Europa Actueel 2020

Alweer voor het vierde jaar op rij organiseren Bibliotheek Kennemerwaard, Europe Direct Noord-Holland Noord en NEIOS een lezingenserie op zondagmiddag: Europa Actueel. Tijdens deze lezingen komen trending, Europese topics aan bod en experts op het gebied van die topics lichten deze in een aansprekende middag toe. Van 9 februari tot en met 25 oktober worden onder andere The Green Deal, Brexit, 75 jaar Vrijheid en de Balkanregio onder de loep genomen. De lezingen beginnen om 13.30 uur, vinden altijd plaats in de Bibliotheek in Alkmaar Centrum en de toegang is gratis. Reserveren is wel gewenst, dat kan via de website van de bibliotheek.

In onderstaande flyer vindt u het volledige programma van dit jaar.

Streekproducten Europees beschermd

Iedere streek in Nederland heeft zijn eigen bijzondere streekproduct. Streekproducten zijn bijvoorbeeld Gorgonzola, Ardenner ham en Mozzarella. Voorbeelden uit Nederland zijn Goudse kaas, Westlandse Druif en Basterdsuiker. Een beschermd streekproduct moet voldoen aan een aantal voorschriften, bijvoorbeeld over de productiemethode, de productsamenstelling en de geografische oorsprong. Deze voorschriften zijn beschreven in het productdossier voor dat product. Iedereen die het product maakt volgens de voorschriften in het productdossier, mag de aangegeven naam voeren. Daarin verschillen deze beschermingsvormen van een merk, dat alleen de houder van dat merk mag gebruiken. Er zijn slechts enkele streekproducten die op Europese schaal worden beschermd en daarbij worden drie categorieën gehanteerd: Gegarandeerd Traditionele Specialiteit (GTS), Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB) en Beschermde Geografische Aanduiding (BGA).

Noord-Holland kent een aantal van dit soort beschermde streekproducten. Denk aan de Opperdoezer Ronde (aardappel), de Noord-Hollandse Edammer (een volgens traditioneel recept bereide Edammerkaas) en de Noord-Hollandse Gouda (kaas van Noord-Hollandse weidegrond).

Deze week is aan het Nederlandse lijstje een bijzondere wijn toegevoegd. Weliswaar niet uit onze regio, maar uit Twente. De Ambt Delden wijnen uit het Hof van Twente zijn nu een beschermd Europees product. Wilt u meer weten over alle beschermde producten in ons land? Het overzicht vindt u hier.

RvS: asielzoeker niet terug naar Griekenland

Asielzoekers mogen niet direct worden teruggestuurd naar Griekenland om daar hun asielprocedure af te wachten. Eerst moet het kabinet onderzoeken of asielzoekers in Griekenland voldoende toegang hebben tot rechtsbijstand. Dat stelt de Raad van State in een uitspraak.

De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid weigerde eerder een asielaanvraag van een Syriër in behandeling te nemen omdat die al asiel had aangevraagd in Griekenland. De Syriër stapte daarop naar de rechter en kreeg gelijk. Daartegen ging de staatssecretaris in hoger beroep bij de Raad van State.

Volgens de zogeheten Dublin Verordening moet asiel worden aangevraagd in het eerste EU-land waar een asielzoeker aankomt. Maar de opvang in Griekenland was zo slecht, dat na 2011 daar geen asielzoekers naar mochten worden teruggestuurd. Maar de opvang is sindsdien verbeterd en volgens de Europese Commissie kunnen landen weer overwegen asielzoekers terug te sturen naar Griekenland.

Asielzoekers in Griekenland hebben volgens de Raad van State echter nog steeds zeer beperkte toegang tot gratis rechtsbijstand tijdens hun beroepsprocedure. Daarom moet de staatssecretaris daar eerst onderzoek naar doen. Ook zou het kabinet aan Griekenland kunnen vragen om garanties voor rechtsbijstand voor individuele asielzoekers. Pas als aan die voorwaarden is voldaan, mogen asielzoekers worden teruggestuurd naar Griekenland.

VluchtelingenWerk Nederland is blij met de uitspraak van de Raad van State. “We zeggen al jaren dat het, gezien de mensonterende situatie voor vluchtelingen in Griekenland, absurd is om asielzoekers daarnaartoe terug te sturen”, aldus een woordvoerder. “In plaats daarvan zou Nederland juist asielzoekers van Griekenland moeten overnemen.” Volgens VluchtelingenWerk zijn er veel te weinig opvangplekken beschikbaar. Daardoor zijn onder meer onderdak en medische zorg in veel gevallen niet of nauwelijks geregeld.

Uitzwaai-brexit verplaatst naar 29 februari

BEVERWIJK (ANP) – Het uitzwaaifeest Brexit aan Zee dat al was uitgesteld van 31 oktober naar begin 2020, zal definitief worden gehouden op 29 februari 2020. Die datum is vastgesteld in overleg met de gemeente Beverwijk zegt initiatiefnemer Ron Toekook.

Besloten is de eigenlijke datum van brexit, die op dit moment onbekend is, los te laten. “Ons simpele idee om met z’n allen te zwaaien naar de Britten koppelen we niet langer aan wat ze daar aan de overkant doen. We bepalen zelf wanneer wij zin in het zwaaien hebben. Dan hebben we liever geen sneeuw en vrieskou, maar een lekker lentezonnetje”, aldus initiatiefnemer Ron Toekook.

Het ludieke evenement, dat eind augustus begon als een grapje op Facebook, zou donderdag plaatsvinden op het strand van Wijk aan Zee. De aanleiding was het geplande vertrek van Groot-Brittannië uit de Europese Unie op die datum.
Brexit aan Zee groeide uit tot een serieus evenement waar duizenden mensen belangstelling voor toonden. Op het programma stonden een zwaaimoment met alle bezoekers op het strand, muziek van goede bands op twee podia en foodtrucks met Europese specialiteiten.

Maar de organisatie kreeg de financiering niet helemaal rond, ook al vanwege de hoge kosten van de beveiliging. Wie al een kaartje heeft gekocht, krijgt geld terug. De vier maanden tot het nieuwe evenement moeten de non-profitorganisatie ook meer ruimte geven om de begroting dit keer wel sluitend te krijgen.

Sacharovprijs voor Oeigoerse activist Tohti

STRAATSBURG (ANP) – De Sacharovprijs voor de vrijheid van denken gaat dit jaar naar de Oeigoerse econoom en mensenrechtenactivist Ilham Tohti. Dat heeft de voorzitter van het Europees Parlement David Sassoli in Straatsburg bekendgemaakt. De econoom, die vrijdag vijftig jaar wordt, zit een levenslange gevangenisstraf uit voor het aanzetten tot separatisme.

“Tohti heeft zijn leven gewijd aan de rechten van de Oeigoerse minderheid in China”, aldus Sassoli. “Ondanks zijn stem van ingetogenheid en verzoening werd hij in 2014 tijdens een showproces tot levenslang veroordeeld. Met het toekennen van deze prijs roepen we de Chinese regering met klem op Tohti vrij te laten en de rechten van minderheden in China te respecteren.”
Het EU-parlement stelde de mensenrechtenprijs, waaraan 50.000 euro is verbonden, dertig jaar geleden in. De onderscheiding wordt in december uitgereikt in Straatsburg. De Sacharovprijs is vernoemd naar de Sovjetdissident en Nobelprijswinnaar Andrej Sacharov. Vorig jaar ging de prijs naar de Oekraïense regisseur Oleg Sentsov. Nelson Mandela was een van de eerdere winnaars.

De Berlijnse Muur 30 jaar later

De val van de Berlijnse muur, op 9 november 1989, betekende een keerpunt in de Europese geschiedenis. Het leidde tot de Duitse hereniging, het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en de volledige onafhankelijkheid van de landen van Midden- en Oost-Europa en de Baltische staten. Kort daarna zouden deze landen beginnen aan het toetredingsproces tot de NAVO en de Europese Unie.

Hoe werden de historische gebeurtenissen van november 1989 door burgers destijds waargenomen? Welke persoonlijke verhalen kunnen worden verteld over deze gedenkwaardige uitdagingen die worden gekenmerkt door een ingrijpende verandering voor gezinnen in heel Europa? Ter gelegenheid van de 30e verjaardag van de val van de muur organiseren de Haagse Hogeschool en de onderzoeksgroep Veranderende rol van Europa een bijzondere bijeenkomst, in samenwerking met de Ambassade van Roemenië, de Ambassade van Slowakije en de Ambassade van Estland en de Stichting Nederland-Roemenië.

Mevrouw Brândușa Predescu, ambassadeur van Roemenië, Roman Bužek, ambassadeur van de ambassadeur van Slowakije en mevrouw Kaili Terras, ambassadeur van Estland getuigen hoe zij de val van het IJzeren Gordijn hebben ervaren en wat dit voor ingrijpende veranderingen op persoonlijk en nationaal vlak met zich meebracht. De getuigenissen worden gevolgd door een discussie met de deelnemers.

Het evenement wordt gemodereerd door prof. Jaap de Zwaan, voormalig Lector / Fellow European Integration bij THUAS, voormalig directeur van Clingendael, het Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen en bestuurslid van de Stichting Nederland-Roemenië.

Deze speakerscorner rondom de val van de Berlijnse Muur vindt plaats op woensdagmiddag 30 oktober, op de hoofdcampus van de Haagse Hogeschool (direct achter station Den Haag Hollands Spoor), Johanna Westerdijkplein 75. Inloop vanaf 14.45 uur, aanvang om 15.00 uur. Afsluiting vindt plaats om 17.00 uur. Inschrijven is mogelijk via creu@hhs.nl.