Estland: onderwijsland van de toekomst? – 1

Van 19 tot en met 22 september 2017 bezocht een delegatie schoolleiders uit het PO, VO en MBO met het NSO/CNA Estland. Docent Wilko Gruizinga, teamleider en docent geschiedenis aan CSG Jan Arentsz in Alkmaar, maakte een essay over zijn ervaringen. Europe Direct zal zijn verhaal in vier delen publiceren. Dit is deel 1, waarin het land wordt ingeleid.

De verwachtingen waren hooggespannen voordat de reis aanving. De Tegenlicht-uitzending E-stonia: een land als start-up deed een beeld ontstaan van een land dat op het gebied van ICT zijn gelijke niet kent (Tegenlicht, 2015). Estland heeft de ambitie de ´Silicon Valley van Europa´ te worden en heeft de afgelopen jaren indrukwekkende vooruitgang geboekt. Estland is het eerste land ter wereld waar iemand zonder er woonachtig te zijn een ´e-resident´ kan worden. De overheid werkt geheel digitaal en is de grote aanjager achter het digitale succes van het land waarin internet wordt gezien als een mensenrecht. Estland heeft cyber-security al jaren hoog op de agenda staan en de NAVO heeft er niet voor niets haar Cyber Defence Centre geplaatst. Verder is Estland het land met ongekend veel start-ups en enkele baanbrekende IT-bedrijven zoals Skype kennen hier hun oorsprong. Ten slotte haalt het land de laatste jaren ongekend hoge scores in de PISA-ranking waarbij het onderwijs tussen landen met elkaar wordt vergeleken – op exact gebied weet het zelfs wonderkind Finland achter zich te laten (Visser, 2015). De keuze om het onderwijs van Estland nader te onderzoeken bleek dus niet meer dan terecht. Wat waren de geheimen achter het schijnbare succes van deze kleine Baltische staat?

Een land met een bewogen geschiedenis
Estland is een van de drie Baltische staten en kent een bewogen geschiedenis. Na eeuwenlange overheersing door eerst de Denen, later de Duitsers en meer recent de Russen, heeft het land sinds 1991 zijn onafhankelijkheid definitief weten te verkrijgen. Vooral de lange bezetting onder het Sovjet-systeem heeft een grote invloed op het land gehad. Vanaf de onafhankelijkheid lijkt het land uit te stralen zoveel mogelijk het communisme achter zich te willen laten. Het land lijkt zijn rug te keren naar Rusland en zich te richten op Europa en het westen. Estland werd in 2004 lid van de NAVO, in 2007 van de EU en heeft sinds 2011 de euro. Het belang van de EU is in het straatbeeld onmiskenbaar. Overal waar je komt is de Europese vlag aanwezig. Dit beeld wordt nog opgeluisterd doordat Estland momenteel het Europees voorzitterschap bekleedt.

De wet van de stimulerende achterstand

De late onafhankelijkheid en de lange bezetting blijken vreemd genoeg een succesfactor te zijn die het land heeft geholpen. Na zijn onafhankelijkheid in 1991 had het land na jaren van onderdrukking de mogelijkheid een nieuwe start te maken. De wet van de stimulerende achterstand heeft het land de mogelijkheid gegeven zichzelf opnieuw vorm te geven, zonder de last van ouderwetse systemen. Net als Duitsland en Japan, die na de Tweede Wereldoorlog zichzelf opnieuw konden opbouwen,
ongeremd door een verouderde industrie, kreeg Estland de mogelijkheid voor zichzelf een nieuwe visie te ontwikkelen. Direct na de onafhankelijkheid werd het land geleid door een groep jonge regeringsleiders die zich duidelijk wilden afzetten tegen hun oosterbuur en voormalig bezetter. De keuze voor ICT en ondernemerschap werd hierbij als leidraad genomen. Opgegroeid met het internet wilden deze pioniers de wegbereiders worden van een Ests Wirtschafswunder.

Van geleide economie naar marktwerking
Het is knap dat het land in een relatief korte tijd de omslag heeft gemaakt van een centraal geleide Sovjet-economie naar een land waarin marktwerking de boventoon voert. Estland leek voor zwaar weer te staan bij zijn onafhankelijkheid. De economie was vooral gericht op landbouw, het had een verouderde industrie, het land was sterk vervuild door het dumpen van honderdduizenden ton olie door het Sovjet-leger, het land ontbrak het aan voldoende brandstof en de economie was voornamelijk gericht op de Sovjet-Unie (70% van de handel ging naar Rusland). Estland heeft zijn economie een draai gegeven en weet de laatste jaren een van de hoogste groeicijfers van de Europese Unie te halen. Doordat Estland hoogopgeleide technische arbeiders heeft die relatief laag worden betaald, heeft het land veel investeringen van westerse bedrijven mogen ontvangen. Ook het toetreden tot de EU heeft het land geen windeieren gelegd.

Bronnen:
● Eidhof, B., Houtte, M. v. & Vermeulen, M. (2016) Sociologen over onderwijs. Antwerpen: Garant Uitgevers.
● Health behaviour in school-aged children (HBSC) study (2012): international report from the 2009/2010 survey: Social determinants of health and well-being among young people.
● PISA 2012 Results in Focus (2012): What 15-year-olds know and what they can do with what they know.
● Robinson, K. & Aronica, L. (2015) Creative schools: revolutionizing education from the ground up. UK: St. Ives plc: Allen Lane.
● Visser, J. (2015) Wat de Esten en de Finnen ons kunnen leren over leren. De Correspondent.
● Visser, J. (2013) Finland is niet het beste jongetje van de klas. De Correspondent.
● VPRO-tegenlicht (2015) E-stonia: een land als een start-up.

Insta-take-over door jonge studenten

Vanaf vandaag wordt het instagram account van onze collega’s van EDIC in Nijmegen voor een week overgenomen door twee Junior European Parliament Ambassadors van de​ Stedelijke Scholengemeenschap Nijmegen (SSgN). Leerlingen Eeke Janssen en Ilse Bakker (16 jaar) zullen tijdens hun stage periode bij een Europarlementariër in Brussel hun ervaringen delen op instagram.

Eeke en Ilse zitten in 5 VWO van De Stedelijke Scholengemeenschap Nijmegen (SSgN). Deze school kan, mede gezien het internationaliseringbeleid van de school, met recht beschouwd worden als een zeer ervaren Europagezinde school. Het kernpunt van internationalisering is om leerlingen vertrouwd te maken met Europa, hen voor te bereiden op hun Europese burgerschap en hun blik te verruimen door de samenwerking met hun Europese partners. Leerlingen kunnen zich verdiepen in andere talen, culturen en gewoonten. Internationalisering draagt in hoge mate bij aan de persoonlijke ontwikkeling.

De avonturen van Eeke en Ilse volgen? Dat doe je hier!

Trump versus Europa: een explosieve relatie?

Duurzaamheid is taaie kost. Er zijn zoveel belangen en zoveel meningen. Vast staat dat we er iets mee moeten. Sociaal geograaf Gerhard Akkerman lichtte tijdens de derde, wederom druk bezochte Europa Actueel lezing in de bieb, de situatie rondom Duurzaamheid en Europa toe. Er rest ons slechts nog één Europa Actueel in 2017. Komende zondag, 5 november, zal de ‘buitenland’politiek van Europa onder de loep worden genomen. Welke gevolgen hebben de daden van Trump en hoe is de Chinese invloed op de ontwikkelingen in Europa? Gerhard Akkerman en Natasja Nikolic verzorgen deze middag, die om 13.30 uur begint en gratis toegankelijk is.

Het Mirakel Merkel door Margriet Brandsma

Een paar weken na de Duitse verkiezingen is het uitgelezen moment om de afgelopen politieke jaren van Duitsland onder de loep te nemen. Margriet Brandsma presenteert een avond over Angela Merkel, naar aanleiding van de zojuist verschenen geactualiseerde derde druk van de biografie Het mirakel Merkel .

Angela Merkel maakt grote kans voor de vierde achtereenvolgende keer bondskanselier van Duitsland te worden. We weten nu of dat gelukt en of ze daarmee de langstzittende regeringsleider van Europa is geworden. In 2005 betrok ze, als eerste vrouw, voor het eerst het Kanzleramt en ze maakte indruk. Het Amerikaanse tijdschrift Forbes riep de wetenschapper uit de voormalige DDR zes jaar achterelkaar tot machtigste vrouw ter wereld uit.

Maar wie is Angela Merkel eigenlijk? Wie is die vrouw met de hangende mondhoeken die, volgens ingewijden, een groot gevoel voor humor heeft? Ze zou de laatste verdediger van het Vrije Westen zijn, de bewaker van de naoorlogse democratische Europese orde. Hoe gaat Angela Dorothea Merkel om met die druk?

Margriet Brandsma (Sint Pancras, 1957) werkte onder meer twintig jaar voor het NOS-Journaal, van 2002 tot 2011 was ze correspondent in Berlijn. Nu heeft ze een eigen bedrijf voor tekst- en videoproducties. Eerder publiceerde ze bij uitgeverij Conserve Waar is deMuur? – Verhalen over Berlijn (2006), in 2016 gevolgd door Daar is de Muur – Verhalen over Berlijn, Vluchtcode Vlinder (2014) en in 2016 de Boekenweekuitgave Was wir noch zu sagen hätten – gesprekken met Duitsland-correspondenten.

datum: dinsdag 14 november
tijd: 20.00 uur
Locatie: Bibliotheek Alkmaar de Mare
toegang: € 5,00 voor leden / € 6,00 voor niet-leden
reserveren: Bibliotheek Kennemerwaard

Duurzaamheid in Europese context

Duurzaamheid staat hoog op de internationale agenda en op die van de Europese Commissie. Alle landen van de EU tekenden het internationale Klimaatakkoord van Parijs. Duurzaamheid en klimaatverandering zijn nauw met elkaar verbonden. Hoe zit dat en waarom is een Europese en internationale aanpak noodzaak? Wat doet de Europese Unie en waarom is Nederland op de vingers getikt. Wat heeft dat voor effect en zien we dat terug in het nieuwe regeerakkoord? Drs. Gerhard Akkerman, sociaal geograaf en docent, vertelt tijdens Europa Actueel ‘Veiligheid en Duurzaamheid’ op zondagmiddag 29 oktober over de ontwikkelingen van dit moment. Hoe is het onderwerp Duurzaamheid Europees geagendeerd en wat heeft het te maken met veiligheid? Europa Actueel vindt plaats van 13.30 tot 15.30 uur in Bibliotheek Kennemerwaard, locatie Alkmaar. Toegang is gratis. De lezingen Europa Actueel zijn zeer succesvol en reserveren is gewenst via www.europainnoordholland.nl/agenda

Europa Actueel

Europa is om de haverklap in het nieuws en niet altijd met positieve berichten. De kritiek op het samenwerkingsverband is groot, maar is dat altijd terecht? Onbekend maakt duidelijk onbemind en dat is de reden dat Europe Direct Noord-Holland Noord, Bibliotheek Kennemerwaard en het Netwerk Europese en internationale oriëntatie in onderwijs en samenleving (Neios) in het najaar van 2017 vier zondagmiddagen rondom ‘Europa’ organiseren. Van 17 september tot en met 5 november krijgt iedereen, die geïnteresseerd is in de wereld waarin hij leeft, de mogelijkheid zichzelf gedegen te laten informeren over actuele onderwerpen. De eerste twee bijeenkomsten waren zeer succesvol en konden op een flink publiek rekenen. Op 5 november staat Trump versus Europa op het programma. Daar komt ook Europa op het wereldtoneel aan de orde.

 

Brexit verder toegelicht in Europa Actueel

Het Verenigd Koninkrijk gaat weg. Na het referendum waarin de Britten tegen Europa stemden, is het proces om het Verenigd Koninkrijk van de Europese Unie te scheiden begonnen en dat gaat niet zonder slag of stoot. Er moet heel wat water naar de Rijn voor de Britten écht los zijn van de Europese Unie.

Dat dit proces gevolgen heeft voor de inwoners van het Verenigd Koninkrijk is duidelijk, maar dat het ook Nederland en dus Noord-Holland raakt, is misschien minder bekend. Tijdens de tweede bijeenkomst ‘Europa Actueel’ in Bibliotheek Kennemerwaard licht drs Liane Vissers van ’t Hof toe wat er allemaal bij de samenwerking in de EU tot en met de Brexit komt kijken. Ze scheidt feiten van fabels en laat zien waar het is begonnen en hoe het zover is gekomen. Natuurlijk is er ruimte voor vragen en discussie.

Europa Actueel ‘Van samenwerking tot Brexit’ vindt plaats op zondagmiddag 1 oktober van 13.30 – 15.30 uur. Toegang is gratis. Reserveren is gewenst en is mogelijk via www.europainnoordholland.nl/agenda

Europa Actueel
Europa is om de haverklap in het nieuws en niet altijd met positieve berichten. De kritiek op het samenwerkingsverband is groot, maar is dat altijd terecht? Onbekend maakt duidelijk onbemind en dat is de reden dat Europe Direct Noord-Holland Noord, Bibliotheek Kennemerwaard en het Netwerk Europese en internationale oriëntatie in onderwijs en samenleving (Neios) in het najaar van 2017 vier zondagmiddagen rondom ‘Europa’ organiseren.

Van 17 september tot en met 5 november krijgt iedereen, die geïnteresseerd is in de wereld waarin hij leeft, de mogelijkheid zichzelf gedegen te laten informeren over actuele onderwerpen. Op 29 oktober volgt een lezing over Duurzaamheid en Veiligheid in Europa en op 5 november staat Trump versus Europa op het programma. Daar komt ook Europa op het wereldtoneel aan de orde.

Vluchteling Samiel in beeld

Europe Direct-informatiecentra (EDIC’s) in verschillende landen werken samen in het project ‘Migration in images – a European perspective’, over de impact van migratie in Europa. Elke EDIC maakte een video rondom de problemen toont waar vrijwilligers en hulpverleners in de desbetreffende regio mee te maken hebben. En de diensten en oplossingen die worden geboden. In augustus en september worden er wekelijks twee video’s gepubliceerd. Het belangrijkste doel van dit gezamenlijke project is om de verschillen en overeenkomsten in de deelnemende steden te tonen.
Hieronder ziet u de video van onze collega’s uit Apeldoorn. Deze video volgt Samiel, een Eritreese vluchteling die sinds 2014 in Nederland woont, bij taallessen van vluchtelingenwerk en het Taalhuis en op zijn werkervaringsplek. Links naar de video’s van de andere EDIC’s worden de komende weken op http://www.coda-apeldoorn.nl/europedirect/migrationinimages toegevoegd en via facebook en twitter gedeeld.

Artikel 7 tegen Polen. Oei!

Als in Polen de omstreden wetten ter hervorming van het Hooggerechtshof worden aangenomen, zal de Europese Commissie direct Artikel 7 in werking stellen. Dat zei Eurocommissaris Frans Timmermans woensdag in Brussel. Maar hoe werkt deze ‘nucleaire optie’ eigenlijk?

Stap 1

Het inwerkingstellen van Artikel 7i van het Verdrag betreffende de Europese Unie is echter niet gemakkelijk. Eerst verzamelt de Europese Commissie allerlei gegevens over hoe de lidstaat omgaat met de rechtsstaat. Als blijkt dat er sprake is van een bedreiging of een schending, stuurt de Commissie de lidstaat altijd eerst een waarschuwing.

Stap 2
Indien de lidstaat geen verklaring geeft voor de bedreiging en weigert maatregelen te nemen om de situatie te verbeteren, komt de Europese Commissie met een aanbeveling. Daarin doet de Commissie suggesties om de ‘systeembedreiging voor de rechtstaat’ weg te nemen. De lidstaat in kwestie krijgt een bepaalde tijd om die voorstellen te implementeren.

Stap 3
Mocht de lidstaat dan alsnog geen maatregelen hebben ondernomen om de situatie te verbeteren, kan Artikel 7 in werking worden gezet. Maar ook dat is ingewikkeld. Eerst moet er officieel geconstateerd worden dat er sprake is van een gevaar voor een ernstige schending. Op basis van een beargumenteerd voorstel van het Europees Parlement of de Europese Commissie of een derde van de lidstaten, stemt de Raad (na instemming van het Europees Parlement) over het voorstel. Het voorstel wordt pas aangenomen als vier vijfde van de Raad vóór stemt.

Tussentijds kan de Raad besluiten de lidstaat in kwestie, Polen, te horen en aanbevelingen doen ter verbetering van de situatie. Uiteraard in de hoop het conflict niet verder te laten escaleren.

Stap 4
Daarna moet de Europese Raad, bestaande uit de regeringsleiders van de EU-landen, op basis van eenparigheid van stemmeni een schending van de rechtsstaat constateren. Dat wil zeggen dat het voorstel alleen aangenomen kan worden wanneer alle lidstaten het eens zijn. De stem van de lidstaat in kwestie, Polen, telt hierbij niet mee. Toch lijkt in dit geval een unanieme stemming uitgesloten: Hongarije heeft namelijk aangegeven niet te willen instemmen met een dergelijk voorstel.

Stap 5
Zodra de constatering van een schending is gedaan, kan de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluiten tot het opleggen van sancties. Dat betekent dat 55% van het aantal lidstaten vóór het voorstel stemt. Ook moet ten minste 65% van de totale bevolking van de Europese Unie in de voorstemmende lidstaten wonen. De sancties voor de lidstaat kunnen vergaand zijn: zo kan het stemrecht van de lidstaat in de Raad ontnomen worden.

Kortom: het is een lang en ingewikkeld proces om de ‘nucleaire optie’ aan te roepen. Daarom probeert de Europese Commissie Polen vooral achter de schermen bij te sturen, want niemand wil een dergelijk zwaar pressiemiddel gebruiken.

Bron: EuropaNu

Zorgen rond Polen

In Europa zijn zorgen over de staat van de democratie in Polen. De conservatief-nationalistische regering die sinds november 2015 in Polen aan de macht is, heeft in een korte tijd enkele controversiële wetten door het parlement geloodst. De partij Recht en Gerechtigheid (PiSi), die de regering vormt, heeft een absolute meerderheid in het parlement. Dat heeft geleid tot bijvoorbeeld een beperking van de bevoegdheden van het Grondwettelijk Hof en een omstreden mediawet. In Polen en binnen de Europese Uniei, wordt kritisch gereageerd.

Op 1 juni 2016 waarschuwde vicevoorzitter Frans Timmermans namens de Europese Commissie Polen officieel. Eind juli liet de Commissie weten dat Polen drie maanden de tijd had om de rechtsstaat te herstellen. De Poolse regering heeft de Commissie laten weten de hervormingen niet te zullen terugdraaien. De regering heeft de deadline laten verlopen en gaat door op de ingeslagen weg. Sindsdien werkt de Commissie aan een reeks maatregelen om de Poolse regering tot veranderingen te dwingen.

Hier lees je meer over de ontwikkelingen in Polen op het gebied van justitie en democratie.

In een wereld vol fake news: online privacy voor journalisten!

‘Fake news’, hoort het om de haverklap uit de mond van de Amerikaanse president Trump komen. Met zijn tweets zorgde hij, sinds hij aan het roer kwam, voor een ongekend wantrouwen tussen politici en media. Maar dat niet alleen. Hij beschuldigde zijn voorganger Barack Obama ervan hem afgeluisterd te hebben, strooide met uitspraken dat hij juist weer voormalig FBI-directeur Comey zou hebben getapet, de emails van presidentskandidaat Hillary Clinton werden gehackt en zo kunnen we nog wel even doorgaan. De Europese Commissie vindt digitale privacy bijzonder belangrijk. Iedere burger en elk bedrijf of instelling moet zich veilig over het wereldwijde web kunnen begeven. Dat dat niet meer zo vanzelfsprekend is, blijkt wel uit de gebeurtenissen van het afgelopen jaar.

De website VPN Mentor stelt zich tot doel gebruikers het betrouwbaarste en eerlijkste advies over web anonimiteit te geven. De Israëlische Michael Daganis plaatste een bijzonder interessant ebook op de site. Oorspronkelijk bedoeld om journalisten te informeren over de manieren om zich anoniem over het web te bewegen, maar ook om veiligheidsissues aan te kaarten. Voor iedereen die zich meer dan voor de leuk in de digitale wereld begeeft een heel interessant document. Tips, tricks en info over het beschermen van gevoelige informatie en beveiligen van bijvoorbeeld emailverkeer. Een pittig lang stuk, maar wel de moeite waard om eens door te nemen!

Het volledige artikel vind je hier.