Groeten uit Europa: Schengen

Een slaperig dorpje tussen glooiende heuvels vol wijnranken en kastelen, één ijsstalletje langs de trage Moezel, rijen tankstations met lage Luxemburgse benzineprijzen en net aan vierhonderd inwoners. Het kleine dorpje Schengen op het drielandenpunt Luxemburg-Duitsland-Frankrijk is niet direct noemenswaardig en evengoed een belangrijke stop voor de vele Moezelcruises in de regio. De meeste Europeanen kennen de naam van dit veelbesproken stipje op de kaart dankzij het gelijknamige verdrag, dat 25 jaar geleden op 26 maart 1995 in de praktijk werd gebracht. Open grenzen voor reizigers, pendelaars en de handel.

Sindsdien staan door heel Europa de meeste wachthuisjes er verlaten bij. Tien jaar daarvoor besloten staatssecretarissen uit Duitsland, Frankrijk, Luxemburg, Nederland en België tot het afschaffen van de persoonscontroles aan hun landsgrenzen. De locatie van de bijeenkomst: een cruiseschip midden op de Moezel in het plaatsje Schengen, daar waar de landsgrenzen in elkaar overliepen als symbool van hun eenheidsgezindheid.

Corona gooit roet in het eten van het jubileumfeest. In plaats van slingers en confetti stonden er op 26 maart 2020 zeecontainers, politieagenten en betonblokken op de landsgrenzen. Landen door heel Europa gingen weer op slot. Economische voordelen zijn leuk, maar wanneer de nationale veiligheid in het geding lijkt kiezen we eieren voor ons geld. Een heel ander beeld en terug bij af?

Dat toch ook weer niet. Ook in 2015 gingen nog enkele landsgrenzen dicht, toen als een verwoede poging de migrantenstroom in te dammen. Het verdrag daadwerkelijk in de prullenbak gooien is een te ingrijpende optie voor alle landen, de mogelijkheid om af en toe de grenzen te kunnen sluiten werkt als een drukventiel. In feite balanceert het verdrag van Schengen op de grens tussen het behoud van nationale soevereiniteit en volledige Europese eenwording. De coronacrisis is slechts een nieuwe beproeving van die weegschaal. De tijd zal uitwijzen of de landen in Europa meer richting één gezondheidsunie gaan of zich liever overgeven aan vaccin-nationalisme.
Ondertussen kabbelt de Moezel rustig verder langs de kades van Schengen, het zal haar tijd wel duren.

Lessenserie VO – klimaat in perspectief

Dankzij onze vaste partner Neios kunnen we de docenten voortgezet onderwijs onder u weer een nieuwe en actuele lessenserie aanbieden in de reeks Europa Actueel. In dit gratis lespakket, bestaande uit twee lessen en docentenhandleiding, wordt de aandacht voor het milieu en het klimaat in een historische context geplaatst. Met de huidige aandacht voor het klimaat is er volop gelegenheid om de actuele situatie hierin te betrekken. De lessenserie ‘Klimaat in perspectief’ is bedoeld voor bovenbouw HAVO/VWO en hier te downloaden.

Les 1 – Klimaatverandering in perspectief1

Les 2 – Klimaatverandering in perspectief2

Docentenhandleiding Klimaat

 

 

Vooruitblik najaar 2020

Ook voor de komende periode hebben we twee aansprekende lezingen voor u in petto: ‘Europa in de branding’ in de maand oktober en ‘75 jaar vrijheid’ in november.

Allereerst staat op zondag 25 oktober om 13:30 uur de interactieve discussiemiddag ‘Europa in de branding’ op het programma. De bijeenkomst is volledig gewijd aan de positie van de EU in een veranderende wereld. Volgens de romanschrijver Ilja Leonard Pfeijffer heeft de EU in economisch opzicht steeds minder te betekenen en zal de Chinese industrie in onze behoeften voorzien. Wordt Europa het pretpark voor de rest van de wereld? Historicus en publicist drs. Wolter Blankert, politicoloog drs. Hans van der Heijde en vaste gast bij de Europa Actueel-lezingen Lowie Woonijk gaan hierover met elkaar en het publiek in gesprek.

Op zondagmiddag 29 november om 13:30 uur vervolgen we de reeks Europa Actueel met de lezing ’75 jaar vrijheid’. Duitsland speelt een leidende rol in Europa. Dat is geen vanzelfsprekendheid: na de Tweede Wereldoorlog was het vooral een economische macht; na de eenwording heeft Duitsland zich lang verzet tegen die leidende rol. Dat veranderde mede door de eurocrisis en het Duitse vluchtelingenbeleid, al toonde dat laatste aan dat Duitsland ook veel niet voor elkaar krijgt. Extra complicaties zijn de Brexit en de moeizame relaties binnen de NAVO. Historica drs. Marja Verburg van het Duitsland Instituut spreekt over de Duitse rol in Europa en de Duitse verdeeldheid ook 30 jaar na de val van de Muur.

Voor beide lezingen geldt wegens het coronavirus een maximumaantal bezoekers dat lager ligt dan de gewoonlijke opkomst bij de lezingen. Vooraf aanmelden is dus niet alleen verstandig, maar ook verplicht om u een veilige en prettige middag te kunnen garanderen. Wees er dus snel bij! Meer informatie over de lezingen en reserveringen vindt u op de website van  Bibliotheek Kennemerwaard.

 

EDIC Noord-Holland-Noord – Een update

Niet alleen Europa en haar Unie zijn aan constante verandering onderhevig, ook bij het EDIC Noord-Holland-Noord vinden de nodige wijzigingen plaats. Zodoende kunnen wij u allereerst Joris Komen voorstellen als nieuw gezicht van het EDIC en waardig opvolger van Suzan Vermeulen. Waar Joris voorheen de coördinator was van het bibliotheekteam Voortgezet Onderwijs, neemt hij nu de organisatie op zich van het EDIC NHN. Daarmee is de continuïteit van het EDIC weer voor de lange termijn gewaarborgd. Achter de schermen wordt inmiddels hard gewerkt aan de nieuwe subsidieaanvraag voor de jaren 2021-2025. In een later stadium nemen we u met plezier mee in de plannen voor de komende jaren.

Sprankelende lezingen in coronatijd

Ook onze agenda werd flink opgeschud door de eerste coronagolf, waardoor geplande lezingen tot nader orde moesten worden geannuleerd. Na een paar lange maanden van stilte, bezinning en onzekerheid vond eind augustus in de bibliotheek in Alkmaar weer de eerste fysieke lezing sinds de coronasluiting plaats. Geheel toepasselijk was het thema van de interactieve bijeenkomst ‘De EU in coronatijd’. Neios-voorzitter Henk Oonk legde politicologe Natasja Nikolic en historicus Wolter Blankert pittige stellingen voor en publiek werd uitgenodigd om deel te nemen aan de discussie. De interactieve setting van deze ingelaste lezing bleek voor herhaling vatbaar en zal vaker terugkeren op het programma.

Na het succes van de eerste bijeenkomst werd op zondag 27 september doorgepakt met een pittige lezing over de Balkan als kruidvat van Europa. Het gebied is eeuwenlang overheerst door anderen; de Ottomanen, Oostenrijkers en nu is er dan het getouwtrek tussen het Westen en Rusland en zelfs China. In deze lezing nam politicologe drs. Natasja Nikolic haar publiek mee in de betekenis van de ontwikkelingen voor Europa en de Balkanregio. Verhelderend en verrassend, een spreekster en een regio om beiden in de gaten te blijven houden.

We zijn bezoeker en fotograaf Goran Nikolic een woord van dank verschuldigd voor de foto’s, een waardevol aandenken aan twee geslaagde zondagmiddagen.

Veelzijdig Europa Actueel 2020

Alweer voor het vierde jaar op rij organiseren Bibliotheek Kennemerwaard, Europe Direct Noord-Holland Noord en NEIOS een lezingenserie op zondagmiddag: Europa Actueel. Tijdens deze lezingen komen trending, Europese topics aan bod en experts op het gebied van die topics lichten deze in een aansprekende middag toe. Van 9 februari tot en met 25 oktober worden onder andere The Green Deal, Brexit, 75 jaar Vrijheid en de Balkanregio onder de loep genomen. De lezingen beginnen om 13.30 uur, vinden altijd plaats in de Bibliotheek in Alkmaar Centrum en de toegang is gratis. Reserveren is wel gewenst, dat kan via de website van de bibliotheek.

In onderstaande flyer vindt u het volledige programma van dit jaar.